Kiedy wymienić plombę? 7 sygnałów, że wypełnienie warto skontrolować

Kiedy wymienić plombę? 7 sygnałów | Tendent

Kiedy wymienić plombę? Wbrew pozorom odpowiedź nie brzmi: po określonej liczbie lat. Wypełnienia stomatologiczne nie mają jednej daty ważności, po której każde z nich automatycznie trzeba usunąć i wykonać od nowa.

Jedna plomba może przez długi czas prawidłowo spełniać swoją funkcję, podczas gdy inna wcześniej wymaga kontroli, naprawy albo wymiany. Znaczenie mają między innymi wielkość odbudowy, jej lokalizacja, siły działające podczas gryzienia, stan pozostałych tkanek zęba, higiena jamy ustnej oraz indywidualne ryzyko próchnicy. Decyzja powinna więc wynikać z aktualnego stanu wypełnienia i zęba, a nie wyłącznie z wieku plomby.

Co jednak możesz zauważyć samodzielnie? Poniżej znajdziesz siedem sytuacji, w których warto bliżej przyjrzeć się staremu wypełnieniu.

Czy każdą starą plombę trzeba wymienić?

Nie. Sam wiek wypełnienia nie jest wystarczającym powodem do jego wymiany.

Jeśli plomba jest szczelna, prawidłowo odtwarza kształt zęba, nie ma oznak próchnicy w jej sąsiedztwie i nie powoduje problemów funkcjonalnych, lekarz może zdecydować o dalszej obserwacji.

Ma to znaczenie także z punktu widzenia ochrony naturalnego zęba. Całkowite usunięcie starego wypełnienia zwykle wiąże się również z ingerencją w tkanki zęba. Z tego powodu w stomatologii zachowawczej coraz większą uwagę zwraca się na naprawę miejscowych defektów, jeśli jest ona możliwa, zamiast automatycznego usuwania całej odbudowy.

Stara plomba nie oznacza automatycznie złej plomby. Ważniejszy od jej wieku jest aktualny stan wypełnienia, zęba oraz miejsca, w którym oba elementy się łączą

1. Ząb z plombą zaczyna reagować na zimno, ciepło lub słodkie produkty

Pojawienie się nadwrażliwości w zębie, który wcześniej nie sprawiał problemów, warto skontrolować.

Nie oznacza to od razu, że plomba jest nieszczelna albo musi zostać wymieniona. Podobne dolegliwości mogą mieć różne przyczyny, od odsłoniętej zębiny po rozwijającą się próchnicę czy problemy z miazgą zęba. Znaczenie ma jednak zmiana.

Jeśli przez długi czas ząb z wypełnieniem nie reagował na temperaturę, a teraz zaczynasz odczuwać krótki, ostry ból lub zwiększoną wrażliwość, warto sprawdzić stan zarówno samej plomby, jak i otaczających ją tkanek.

Sam objaw nie mówi jeszcze, że wypełnienie trzeba wymienić. Jest natomiast sygnałem, że ząb wymaga oceny.

2. Pojawia się ból podczas gryzienia

Ząb boli tylko wtedy, kiedy mocniej coś nagryzasz? Przyczyn może być kilka. Dolegliwości podczas gryzienia mogą być związane między innymi z samym wypełnieniem, przeciążeniem zęba, pęknięciem jego tkanek albo problemem znajdującym się głębiej.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, kiedy ból pojawia się w zębie z dużym lub starszym wypełnieniem i wcześniej go nie było.

W takim przypadku lekarz ocenia nie tylko plombę, ale również pozostałe ściany zęba oraz sposób, w jaki ząb kontaktuje się z przeciwstawnymi zębami podczas zagryzania.

Czasami problem można rozwiązać bez wymiany całej odbudowy. W innych przypadkach potrzebne może być szersze leczenie. Wszystko zależy od przyczyny.

3. Plomba ukruszyła się albo pękła

Ten sygnał jest zwykle łatwiejszy do zauważenia. Możesz poczuć językiem, że fragment wypełnienia zniknął, zauważyć zmianę kształtu zęba albo znaleźć niewielki fragment materiału w jamie ustnej.

Pęknięcie lub ukruszenie wypełnienia nie zawsze oznacza konieczność wykonania całej plomby od początku.

Jeśli defekt jest miejscowy, a pozostała część odbudowy pozostaje w dobrym stanie, w niektórych przypadkach możliwa jest jej naprawa. Taki sposób postępowania pozwala ograniczyć usuwanie zdrowych tkanek zęba. 

Przy większym uszkodzeniu albo obecności próchnicy przy wypełnieniu lekarz może natomiast zdecydować, że korzystniejsza będzie pełna wymiana odbudowy.

Co stało się z wypełnieniem?	Co może zostać rozważone?
Niewielkie, miejscowe ukruszenie	obserwacja, wygładzenie lub naprawa – zależnie od oceny
Większy fragment wypełnienia odpadł	naprawa albo wymiana
Wypełnienie pękło razem z tkanką zęba	dokładna diagnostyka zakresu uszkodzenia
Pod wypełnieniem podejrzewa się próchnicę	leczenie próchnicy i ponowna odbudowa, jeśli jest wskazana

Tabela ma charakter orientacyjny. O sposobie postępowania decyduje badanie konkretnego zęba.

4. Powierzchnia plomby zrobiła się szorstka, ostra albo wyczuwalnie nierówna

Język bardzo szybko wyłapuje nawet niewielkie zmiany. Jeśli nagle zaczynasz wyczuwać ostrą krawędź, nierówność albo miejsce, którego wcześniej tam nie było, przyczyną może być między innymi:

• niewielkie ukruszenie materiału,
• zużycie powierzchni,
• uszkodzenie brzegu wypełnienia,
• fragment zęba, który odłamał się obok plomby.

5. Nić dentystyczna zaczyna się zahaczać albo jedzenie regularnie zatrzymuje się w jednym miejscu

To sygnał, który łatwo zbagatelizować. Jeśli wcześniej bez problemu oczyszczałaś lub oczyszczałeś przestrzeń między dwoma zębami, a teraz nić zaczyna się strzępić, zahaczać albo zrywać, warto sprawdzić ten obszar.

Podobnie jest z jedzeniem, które regularnie zaczyna wciskać się w jedno konkretne miejsce.

Przyczyną może być zmiana kształtu odbudowy, jej brzegu albo kontaktu pomiędzy sąsiednimi zębami. Nie musi to oznaczać nieszczelnej plomby, jednak długotrwałe zaleganie resztek utrudnia prawidłową higienę.

6. Wokół plomby pojawiła się ciemna linia lub zmiana koloru

Ciemniejszy brzeg wypełnienia często od razu budzi obawę: „pod plombą jest próchnica”. Sam kolor nie wystarcza jednak do postawienia takiego rozpoznania.

Na brzegu wypełnienia może pojawić się przebarwienie, które nie oznacza aktywnej próchnicy. Czasem jednak zmiana rozwija się przy istniejącej odbudowie i wymaga leczenia.

W stomatologii określa się ją jako próchnicę wtórną lub próchnicę przy wypełnieniu. To zmiana rozwijająca się w tkankach zęba przy istniejącej odbudowie. Sam wygląd nie wystarczy więc, żeby ocenić, czy plombę trzeba wymienić. Takie miejsce warto skontrolować podczas badania stomatologicznego.

7. Pęka ząb znajdujący się obok dużego wypełnienia

Czasami problem dotyczy nie samej plomby, ale zęba wokół niej. Jeśli ząb był wcześniej mocno uszkodzony przez próchnicę, uraz albo leczenie, jego pozostałe ściany mogą być bardziej narażone na pęknięcie. Gdy obok wypełnienia odłamie się fragment zęba, trzeba sprawdzić, jak duże jest uszkodzenie i ile zdrowych tkanek pozostało.

Nie zawsze wystarczy wtedy zrobić większą plombę. W zależności od sytuacji można rozważyć odbudowę kompozytową albo inne rozwiązania, np. inlay lub onlay.

Czy nieszczelna plomba zawsze boli?

Nie. Właśnie to może być podstępne.

Problem z wypełnieniem może przez dłuższy czas nie dawać żadnych wyraźnych objawów.

Czasem dopiero podczas kontroli stomatolog zauważa, że przy plombie pojawiła się próchnica albo jej brzeg nie jest już prawidłowy. Z tego powodu brak bólu nie zawsze oznacza, że wszystko jest w porządku. Stan wypełnienia najlepiej ocenić podczas badania, a w razie potrzeby również na zdjęciu RTG.

Czy plombę trzeba wymieniać co kilka lat?

Nie każdą plombę trzeba wymieniać po kilku latach.

To, jak długo wypełnienie będzie dobrze spełniać swoją funkcję, zależy m.in. od jego wielkości, miejsca w zębie, codziennej higieny oraz sił działających podczas gryzienia.

Sam wiek plomby nie jest więc powodem do jej wymiany. Znacznie ważniejszy jest jej aktualny stan, który warto regularnie kontrolować.

Kiedy wymienić plombę? Najważniejsze sygnały w skrócie

Wypełnienie warto skontrolować, jeśli:

1. ząb zaczyna reagować na temperaturę lub słodkie produkty,
2. pojawia się ból przy nagryzaniu,
3. plomba pękła lub się ukruszyła,
4. wyczuwasz ostrą albo szorstką krawędź,
5. nić zahacza lub jedzenie zaczyna zatrzymywać się w jednym miejscu,
6. przy brzegu plomby pojawiła się widoczna zmiana,
7. odłamał się fragment zęba przy istniejącym wypełnieniu.

Żaden z tych objawów nie oznacza automatycznie konieczności wymiany całej plomby. Najpierw trzeba ocenić przyczynę i zakres problemu.

Kontrola wypełnienia w Chorzowie – najpierw ocena, później decyzja

Jeśli stara plomba zaczyna sprawiać problemy, najważniejsze jest ustalenie, co dokładnie się zmieniło.

Czasami wystarczy obserwacja lub niewielka korekta. W innym przypadku można naprawić fragment odbudowy. Przy większym uszkodzeniu, próchnicy lub nieprawidłowym stanie wypełnienia potrzebna może być jego wymiana.

W TENDENT STOMATOLOGIA JANIK w Chorzowie stomatologia zachowawcza obejmuje diagnostykę oraz odbudowę ubytków z wykorzystaniem m.in. wypełnień kompozytowych, a przy bardziej rozległych uszkodzeniach również innych metod odbudowy. Gabinet znajduje się przy ul. Cmentarnej 38/32 i jest dogodnie zlokalizowany również dla pacjentów ze Świętochłowic, Rudy Śląskiej, Katowic, Bytomia i Siemianowic Śląskich.

Jeśli coś zmieniło się w obrębie wcześniej leczonego zęba, warto sprawdzić przyczynę zamiast czekać, aż problem zacznie dawać silniejsze objawy.

FAQ – kiedy wymienić plombę?

Więcej o zdrowiu zębów

Więcej praktycznych wskazówek o zdrowiu zębów znajdziesz na naszym Instagramie. Obserwuj TENDENT i zostań z nami na dłużej.